"Lepsze sto druhów niźli sto rubli w kalecie" (rosyjskie)
Gości on-line: 26    
 
  19 października 2017 - wschód: 7:10, zachód: 17:44
  Imieniny obchodzą: Piotr, Michał, Ziemowit
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli Jest w Oświęcimiu taka ulica (Bronisława Czecha)

28.01.2008

 

 

To ostatni z cyklu szkiców o sportowcach mających swe ulice w Oświęcimiu. Ulica Bronisława Czecha swój początek bierze na ul. Tysiąclecia i prowadzi wzdłuż bloków (z adresem ul. Tysiąclecia) i kończy się koło restauracji „Zielonka” (obecnie karczma Zielonka). Nie ma przy niej bloków mieszkalnych – tylko dom dziennego pobytu, przedszkole, sklep, apteka.... Patron ulicy nie był oświęcimianinem, z miastem łączy go tylko miejsce jego śmierci – KL Auschwitz. Bronisław Czech, najwybitniejszy, obok Stanisława Marusarza, polski narciarz okresu międzywojennego; ponadto taternik, ratownik, pilot szybowcowy, żeglarz, lekkoatleta, artysta, trzykrotny olimpijczyk (1928, 1932, 1936), jest nazywany „asem polskiego narciarstwa.”

Urodził się 25 lipca 1908 r. w Zakopanem. Był człowiekiem bardzo uzdolnionym. Znany jest jako polski narciarz, trzykrotny reprezentant Polski na zimowych igrzyskach olimpijskich w latach 1928-1937, wielokrotny mistrz Polski w konkurencjach klasycznych i alpejskich. Najpierw uczęszczał do Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego, a po jej ukończeniu odbył dwuletnie studia w warszawskim CIWF. Po zdaniu tam matury, otrzymał dyplom nauczyciela wf. i dodatkowo tytuł instruktora narciarstwa. Jednocześnie PZN w 1932 r. obdarzył go tytułem "honorowego nauczyciela narciarstwa w stopniu trenera". Pod koniec lat 30. prowadził szkołę narciarstwa alpejskiego na Kasprowym Wierchu. Kierował przygotowaniami kadry narodowej biegaczy do igrzyska olimpijskie w Garmisch-Partenkirchen (1936). Powierzono mu opiekę nad kadrą narodową klasyków podczas przygotowań do mistrzostw świata FIS w Zakopanem (1939) i IO (1940). Był również współautorem książki: "Narciarska zaprawa biegowa i skokowa. Wskazówki dla trenerów, komendantów patroli, instruktorów i uczniów (1934).

W ciągu 15-letniej kariery sportowej był 24-krotnym mistrzem Polski: w biegu na 18 km (1929, 1933), na średniej skoczni (1928, 1929, 1931, 1934), w dwuboju klasycznym (1927, 1928, 1929, 1934, 1937), w biegu zjazdowym (1929, 1937), slalomie (1936, 1937), kombinacji alpejskiej (1936, 1937) i w sztafetach 5x10 km (1927-1933) i 9-krotnym uczestnikiem zawodów FIS (nieoficjalnych, a od 1937 r. oficjalnych mistrzostw świata w latach 1929, 1930, 1933-1939). Startował z powodzeniem zarówno w konkurencjach alpejskich, jak i klasycznych. Dużo jeździł na nartach w górach, uprawiał też lekkoatletykę (biegi) i uzyskał najwyższą klasę pilotażu jako pilot szybowca, grał doskonale w tenisa stołowego. Kilkakrotnie brał udział w sztafecie Zakopane - Morskie Oko - Zakopane, kiedy to sztafeta jego klubu SNPTT zajmowała pierwsze miejsce. Pierwszym wielkim sukcesem Bronisława Czecha było zdobycie tytułu międzynarodowego mistrza Austrii w kombinacji norweskiej w 1927 r. Bardzo bogaty w wydarzenia w jego karierze był rok 1927, kiedy to po raz pierwszy startował w mistrzostwach Europy w Cortina d'Ampezzo (6. miejsce w skokach i 12. w biegu na 18 km) i podczas wielu innych imprez pokazał się jako świetny narciarz: zarówno skoczek, jak i alpejczyk oraz biegacz.

Był wielkim patriotą. Służbę wojskową odbył w 3 Pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku Białej. Gdy wybuchła II Wojna Światowa wraz z bratem udali się na wschód, aby dołączyć się do polskich formacji wojskowych. Niestety po miesięcznej tułaczce powrócili do Zakopanego. Bronisław włączył się w działalność konspiracyjną i przeprowadzał ludzi przez "zieloną granicę" na Węgry. Proponowano mu pozostanie w Budapeszcie, on jednak zbyt bardzo kochał Ojczyznę, by mógł do niej nie wrócić. 14 maja 1940 roku został aresztowany i osadzony w więzieniu w Tarnowie, a następnie po kilku tygodniach przewieziony do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz - dostał numer 349. Pracował w stolarni, a potem malował akwarele, malował na szkle i rzeźbił. Proponowano mu obywatelstwo niemieckie i występy w narciarskiej reprezentacji niemieckiej. Wolał jednak tożsamość polską i obóz niż tytuł zdrajcy. Jego życie zakończyło się w obozie. Śmiertelnie wycieńczony zmarł na udar serca 5 czerwca 1944 roku. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Walecznych (1967) i Krzyżem Oświęcimskim (1987).

Symboliczna mogiła Bronisława Czecha znajduje się w Zakopanem, na Cmentarzu na Pęksowym Brzysku.

Włodzimierz Liszka

Oświęcim, 25 stycznia 2008 r.