"Głodnego bajkami nie nakarmisz" (rosyjskie)
Gości on-line: 26    
 
  24 października 2017 - wschód: 7:19, zachód: 17:35
  Imieniny obchodzą: Marta, Marcin, Rafał
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli Kalendarium oświęcimskie - marzec

13.02.2008

 

 

1932 r.
na początku marca w fabryce Polskiej Spółki Obuwia "BATA" w Chełmku zeszły pierwsze partie obuwia gumowego wykonane nowoczesnym taśmowym systemem produkcji. Zapoczątkowało to działalność największego w południowej Polsce zakładu obuwniczego, który przez ponad 60 lat był znany z najwyższej jakości produkcji.

1.03.1856 r.
do Brzezinki k. Oświęcimia przybył prowadzony przez maszynistę Klimczoka pierwszy pociąg Cesarsko-Królewskiej Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda. Jednotorowe połączenie z Czechowicami było zwiastunem nadejścia lepszych dni dla Oświęcimia i wyjścia z upadku gospodarczego. Po 28 latach, gdy miasto uzyskało połączenia z Trzebinią, Mysłowicami i przez Skawinę z Pogórzem – Krakowem, stacja przeładunkowa "Oświęcim" stała się ważnym węzłem kolejowym, a miasto urosło do rangi znaczącego grodu granicznego.

1.03.1930 r.
ukazał się pierwszy numer „Głosu Ziemi Oświęcimskiej”, czasopisma które wydawane było z wolą redaktorów (naczelny Jan Macek) "... nie dla ... zaspokojenia własnych ambicji, ale dla wielkiej sprawy służenia wszystkim obywatelom naszego powiatu, bez względu na takie czy inne wyznanie, czy przekonanie polityczne i przynależność partyjną...". „ GZO” podzielił losy powiatu oświęcimskiego. Z chwilą jego likwidacji w 1932 r. zaprzestał również wychodzić ten periodyk. Dopiero w 1991 r. dzięki inicjatywie oświęcimskich władz miejskich wznowiono wydawanie tego lokalnego czasopisma, zachowując jednocześnie idee przyświecające pierwszym redaktorom.

2.03.1820 r.
cesarz austriacki Franciszek I wydał dekret o wyłączeniu z Galicji księstw oświęcimskiego oraz zatorskiego i inkorporowaniu (włączeniu) ich do Związku Niemieckiego. Rozpoczął się okres intensywnej germanizacji ludności ziemi oświęcimskiej, który trwał aż do 1850 r., kiedy to oba księstwa z powrotem powróciły do Galicji.

4.03.1915 r.
w Oświęcimiu powstała „Liga Kobiet” – organizacja oświęcimianek, które bardzo czynnie uczestniczyły w ruchu niepodległościowym. Panie zajęły się organizowaniem zbiórek rzeczowych i pieniężnych dla potrzeb Legionów Polskich, w szeregach których walczyło ok. 700 żołnierzy pochodzących z ziemi oświęcimskiej.

5.03.1424 r.
ks. oświęcimski Kazimierz, wraz z innymi książętami śląskimi, uczestniczył w koronacji Zofii Holszańskiej – czwartej żony Władysława Jagiełły – na królową Polski. Dopiero ostatnia żona obdarzyła króla długo oczekiwanymi synami. Mimo, że księstwo oświęcimskie zhołdowane było Czechom, Piastowie oświęcimscy utrzymywali bardzo dobre stosunki z dworem polskiego monarchy.

6.03.1985 r.
za udział ludności cywilnej w ruchu oporu i niesienie pomocy więźniom KL Auschwitz – Birkenau Rada Państwa PRL-u nadała miastu Oświęcim Krzyż Grunwaldu II klasy, a 30 marca tego samego roku podczas międzynarodowej manifestacji w Brzezince sztandar miasta został udekorowany tym odznaczeniem.

7.03.1842 r.
zmarł w Oświęcimiu Kajetan z Brzezia Russocki. O tej postaci można byłoby wiele napisać – dobrego i złego. W czasie kampanii napoleońskiej stał u boku cesarza Francuzów, był jego adiutantem. W 1818 r. uruchomił stację poczty konnej w Oświęcimiu, a w 1841 r. zakupił zamek wraz z terenami przyległymi. Obiekty na Wzgórzu Zamkowym rząd austriacki przeznaczył do wyburzenia. Kajetan Russocki chociaż nie zabezpieczył należycie budowli, to wbrew woli „burzymurków”, których pastwą padły mury obronne miejskie, nie dopuścił do rozbiórki zamku i wieży.

7 i 8.03.1920 r.
do osady barakowej zwanej również Oświęcim III przybyli pierwsi uchodźcy z Zaolzia z okręgu ostrawskiego. Po wojnie granicznej 1919 r. i zawarciu rozejmu między Polską a Czechami na terenach okręgów ostrawskiego i frysztackiego (na południe od linii demarkacyjnej) nasiliły się akty przemocy nacjonalistów czeskich w stosunku do Polaków. Represjonowana ludność polska została zmuszona do opuszczenia swoich domostw. Ok. 4 tys. Zaolziaków – Cieszyniaków znalazło schronienie w Oświęcimiu.

9.03.1941 r.
rozpoczęła się akcja wysiedlania przez Niemców żydowskich mieszkańców Oświęcimia. Pierwszy transport skierowano do getta w Chrzanowie.

10.03.1962 r.
Prezes Rady Ministrów PRL dokonał uroczystego otwarcia Zakładowego Domu Kultury w Oświęcimiu, placówki, która do dziś kształtuje życie kulturalne naszego miasta. Zaprojektowany w 1958 r. przez warszawskich architektów gmach został wybudowany przez Zakłady Chemiczne „Oświęcim” dla potrzeb pracowników kombinatu. Popularny w tamtych czasach „Zetdek” w latach 90-tych został przejęty przez samorząd miejski, zmieniono jego nazwę na Oświęcimskie Centrum Kultury (OCK) i obecnie służy wszystkim mieszkańcom miasta.

14.03.1861 r.
został wybrany na posła do Krajowego Sejmu Galicyjskiego właściciel ziemski z Osieka Franciszek Krawczyk. Na terenie ziemi oświęcimskiej pod koniec XIX w. zaczął bardzo silnie rozwijać się ruch ludowy, którego najważniejszymi ośrodkami były Osiek, Polanka Wielka, Grojec. W sejmie we Lwowie przed I wojną światową społeczeństwo naszego regionu reprezentował wójt i naczelnik poczty w Osieku Franciszek Kramarczyk.

15.03.1979 r.
Prezes Rady Ministrów PRL zatwierdził stanowisko Prezydenta Miasta dla Oświęcimia. Nie burmistrz, nie naczelnik, ale prezydent. Po likwidacji powiatu oświęcimskiego w 1975 r. jego ziemie (w większości) weszły w skład województwa bielskiego. Dynamicznie rozwijający się Oświęcim był drugim co do wielkości miastem Podbeskidzia.

29.03.1611 r.
zmarł w Krakowie Szymon Syreński (Simonis Syrenius Sacrani) oświęcimski szlachcic, profesor Akademii Krakowskiej, doktor nauk medycznych i botanik. Jego liczne podróże po Europie, studia w Ingolstadcie i Padwie oraz renesansowe pojmowanie świata przyczyniły się do napisania liczącego 1540 stron dzieła „Zielnik, herbarzem z łacińskiego języka zowią... (dalej tasiemcowy tytuł)...Pilnie zebrane a porządnie spisane przez Dr Simona Syreniusza”. Opracowanie to, wielokrotnie wznawiane nawet jeszcze w XVIII w., było pionierskim dziełem z zakresu botaniki lekarskiej, źródłem informacji o roślinach oraz sposobach leczenia nimi.

31.03.1992 r.
w Oświęcimiu został rozegrany mecz hokejowy między Unią Oświęcim a Naprzodem Janów kończący zmagania w sezonie 91/92. Oświęcimscy hokeiści pokonali rywala 7:1 i zdobyli upragniony tytuł Mistrza Polski. Po raz pierwszy w historii oświęcimskiego hokeja „biało – niebiescy” spalili na tafli hali lodowej kapelusz (Karola Gryzowskiego) kierownika sekcji. Od tego czasu jeszcze 7-krotnie (1998-2004) szefowie musieli się żegnać ze swoim nakryciem głowy.

Opracował przewodnik terenowy i beskidzki

Leszek Żak

Oświęcim, 2005 r.