"Lepsze sto druhów niźli sto rubli w kalecie" (rosyjskie)
Gości on-line: 21    
 
  19 października 2017 - wschód: 7:10, zachód: 17:44
  Imieniny obchodzą: Piotr, Michał, Ziemowit
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli Kalendarium oświęcimskie - kwiecień

19.02.2008

 

 

1.04.1929 r.
rozpoczęła działalność samorządowa reprezentacja powiatowa w Oświęcimiu. Utworzone przez rząd austriacki 1.07.1910 r. c. k. starostwo oświęcimskie, weszło w sierpniu 1919 r. w skład województwa krakowskiego jako powiat polityczny (bez administracji skarbowej i szkolnej) podlegający samorządowemu powiatowi w Białej.

1.04.1932 r.
w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów RP zniesiono starostwo powiatowe w Oświęcimiu. Ziemię zatorską z powrotem włączono do powiatu wadowickiego, a Oświęcim i przyległe tereny powróciły do samorządowego w Białej. „To co macocha dała, własna matka wzięła” – tak określił radny oświęcimski A. Gross likwidację przez administrację polską samorządowej reprezentacji powiatowej w Oświęcimiu.

2.04.1917 r.
w Białej delegaci z Oświęcimia, Zatora, Wadowic, Kęt, Andrychowa i Żywca utworzyli Komitet Pięciu Miast. Była to spontaniczna reakcja ludności polskiej na uchwały rad miejskich Białej oraz Bielska (zdominowanych przez Niemców) kwestionujące polskość byłych księstw oświęcimskiego i zatorskiego, wyłączenia ich z Galicji i przyłączenia do Austrii. Przesiąknięte ideami niepodległościowymi społeczeństwo ziemi oświęcimskiej wiązało wielkie nadzieje z powstałym 5.11.1916 r. Królestwem Polskim.

7.04.1433 r.
w bitwie stoczonej przez książąt śląskich z husytami pod Rybnikiem brały udział wojska ks. oświęcimskiego Kazimierza. Prawdopodobnie w czasie boju został ranny ks. Kazimierz, co mogło być powodem jego śmierci (1433/1434 r.). Był panem Strzelc Wielkich (ob. Opolskich), Pyskowic, Toszka i połowy Gliwic, ostatnim księciem oświęcimskim, który władał niepodzielnie rozległymi dobrami od wschodu graniczącymi na rzece Skawince pod Krakowem z Koroną Polską, a od południa z Węgrami.

10.04.1931 r.
w krakowskiej klinice zmarł dr Wiktor Bałanda, adwokat „socjalista”, lwowianin, od 1909 r. związany z Oświęcimiem. W latach 1910-31 szefował oświęcimskiemu oddziałowi Polskiej Partii Socjalistycznej, aktywnie uczestniczył w obronie praw robotniczych, w pracach na rzecz odzyskania niepodległości przez Polskę, jak również w Powiatowym Komitecie Plebiscytowym. Był radnym miejskim oraz współorganizatorem wielu inicjatyw społecznych i patriotycznych. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. 10.11.1969 r. jego imieniem została nazwana jedna z ulic osiedla Błonie.

11.04.1518 r.
po blisko sześciotygodniowej podróży z Włoch przybyła do Oświęcimia, pierwszej (od południowego zachodu) królewskiej warowni, zaślubiona 6.12.1517 r. w Castel Capuazo przez króla Zygmunta I zwanego Starym, Bona Sforza d’ Aragona (monarchę polskiego zastępował kasztelan kaliski Stanisław Ostroróg). Córka księcia Mediolanu Gian Galeazzo Sforzy i Izabeli Aragońskiej wraz ze swoją świtą nocowała w zamku oświęcimskim. Po dalszej podróży dopiero 15 kwietnia spotkała się z królem Zygmuntem I.

11.04.1564 r.
rozpoczął prace ustanowiony na prawie polskim sąd grodzki w Oświęcimiu. W podpisanym przez polskiego monarchę Zygmunta Augusta drugim przywileju inkorporacyjnym została zawarta pewna autonomia dla księstw oświęcimskiego i zatorskiego, a jednocześnie rozszerzono prawa polityczne dla miejscowej szlachty.

13.04.1923 r.
zostało oddane do dyspozycji Towarzystwa Sportowego „Soła” boisko piłkarskie i rozegrano na nim mecz z S.C. Bielitz I. Z powodu nie stawienia się sędziego związkowego rozegrano tylko spotkanie towarzyskie. Oświęcimska „jedenastka” zasłużenie wygrała 7:2.

13.04.1967 r.
za pomoc niesioną więźniom KL Auschwitz-Birkenau oraz udział w ruchu oporu przeciwko Niemcom Rada Państwa PRL-u przyznała miastu Brzeszcze order Krzyża Grunwaldu III klasy.

14.04.1904 r.
urodził się w Przeciszowie Ignacy Fik, profesor (polonista) oświęcimskiego Gimnazjum im. St. Konarskiego (1930/31), poeta, krytyk literacki oraz lewicujący publicysta związany z ruchem robotniczym i komunistycznym, sekretarz krakowskiego komitetu PPR-u. Aresztowany przez gestapo został rozstrzelany w więzieniu na Montelupich w Krakowie w listopadzie 1942 r.

16.04.1967 r.
premier PRL-u Józef Cyrankiewicz dokonał na terenie byłego niemieckiego obozu KL Auschwitz II – Birkenau uroczystego odsłonięcia Międzynarodowego Pomnika Ofiar Faszyzmu, zaprojektowanego przez zespół: Pietro Cascella, Giorgio Simoncini, Jerzego Jarnuszkiewicza i Juliana Pałkę. Do 1991 r. na tablicach ułożonych u stóp pomnika w 19 językach świata była podana zawyżona liczba ofiar tego największego hitlerowskiego obozu śmierci (4 mln). W 1995 r. umieszczono nowe napisy w 21 językach: "Niech na wieki będzie krzykiem rozpaczy i przestrogą dla ludzkości to miejsce, w którym hitlerowcy wymordowali około 1,5 mln mężczyzn, kobiet i dzieci, głównie Żydów z różnych krajów Europy. Auschwitz-Birkenau 1940 – 1945."

18.04.1518 r.
w uroczystościach oficjalnych zaślubin polskiego monarchy Zygmunta I zw. Starym z Boną Sforzą d’ Aragona i jej koronacji na królową Polski uczestniczył znany z imienia Janusz, syn ks. zatorskiego Janusza V. Był on ostatnim przedstawicielem (już bez tytułu książęcego) oświęcimskiej linii Piastów Śląskich (zm. ok. 1521 r.)

18-19.04.1940 r.
komendant KL Sachsenchausen Rudolf Höss przeprowadził inspekcję w rejonie Oświęcimia. Na podstawie jego raportu Himmler wydał Glücksowi rozkaz założenia KL Auschwitz.

22.04.1623 r.
zmarła w Rzymie w opinii świętości urodzona w Kętach Ludwika Maciejewska. W wieku 30 lat w czasie pielgrzymki do Wiecznego Miasta wstąpiła do trzeciego zakonu św. Franciszka. Po śmierci pochowana została w polskim kościele św. Stanisława w Rzymie.

25.04.1778 r.
rząd austriacki sprzedał starostwo zatorskie Fryderykowi Piotrowi Duninowi herbu Łabądź i jego żonie Zofii z Małachowskich. Nowy właściciel, nieślubny syn króla Augusta II Mocnego do 1794 r. generał wojsk polskich, piastował urząd starosty od 1744 r.

28.04.1993 r.
na wniosek Towarzystwa Miłośników Ziemi Oświęcimskiej Rada Miejska podjęła uchwałę o hejnale miasta Oświęcimia. Jego motywem muzycznym zostały cztery (4) pierwsze takty „Poloneza weselnego” oświęcimianina Aleksandra Orłowskiego.

Opracował przewodnik terenowy i beskidzki

Leszek Żak

Oświęcim, 2005 r.