"Lepsze sto druhów niźli sto rubli w kalecie" (rosyjskie)
Gości on-line: 26    
 
  19 października 2017 - wschód: 7:10, zachód: 17:44
  Imieniny obchodzą: Piotr, Michał, Ziemowit
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli Kalendarium oświęcimskie - maj

24.02.2008

 

 

1.05.1946 r.
rozegrano pierwsze powojenne piłkarskie derby Oświęcimia między drużynami Towarzystwa Sportowego „Soła” a Związkowym Klubem Sportowym „Syntetyka”. Spotkanie zakończyło się zasłużonym zwycięstwem „Solarzy” 4:2 , którzy w swoim zespole mieli przedwojennych oświęcimskich futbolistów : Stanisława Kapcińskiego, Jana Stupkę, braci Szymonek oraz braci Hutnych.

1.05.1962 r.
ukazał się pierwszy numer „Chemika Oświęcimskiego” czasopisma związanego z Zakładami Chemicznymi „Oświęcim”. Było to jedyne pismo, na łamach którego oprócz tematyki związanej z życiem kombinatu chemicznego znalazły się również publikacje miłośników naszego miasta: Jana Stanka, Jana Ptaszkowskiego, Elżbiety Skalińskiej-Dindorf, piszących o mieście i okolicy.

2.05.1983 r.,br> w Kętach dokonano uroczystego otwarcia filii Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej. Zgodnie z ostatnią wolą kęczanina Aleksandra Kłosińskiego jego zbiory zostały przekazane mieszkańcom miasta. W 1977 r. utworzono Zbiory Historyczne Miasta Kęt, a 6 lat później nadano tej placówce status naukowo-badawczy.

3.05.1993 r.
po raz pierwszy zabrzmiał na oświęcimskim Rynku Głównym hejnał miasta. Kilka dni wcześniej radni miejscy zaakceptowali jego motyw muzyczny – cztery pierwsze takty „Poloneza weselnego” oświęcimianina Aleksandra Orłowskiego.

3.05.1994 r.
w salach oświęcimskiego zamku uroczyście otwarto Zbiory Historyczne Miasta Oświęcimia, placówkę wystawienniczo-dydaktyczną prezentującą historię miasta i okolicy, jego rozwój na przestrzeni wieków oraz eksponaty związane z życiem mieszkańców.

5/6.05.1813 r.
przebywał w Kętach książę Józef Poniatowski, zwany pieszczotliwie „Pepi”, bratanek ostatniego króla Polski, marszałek Francji. Z Kęt wyruszył na bitwę pod Lipskiem. Bohatersko osłaniając odwrót wojsk napoleońskich, poniósł śmierć w nurtach Elstery. W 1819 r. zwłoki jego spoczęły w katedrze wawelskiej. Według przekazów ustnych zostawił miastu na pamiątkę swoją szablę.

6.05.1919 r.
zmarł w Osieku ziemianin Oskar Rudziński herbu Prus III. Urodzony w Endersdorfie na Zaolziu, a następnie kształcony w akademiach rolniczych Wiednia i Halle zakupił w 1884 r. podupadające gospodarczo dobra osieckie. Dzięki wprowadzeniu wysokiej kultury rolnej i nowych metod hodowlanych w bardzo szybkim czasie wydźwignął z zapaści gospodarczej majętność, doprowadzając ją do rozkwitu. Założył browar, fabrykę drenów i dachówek, cegielnię, wysokiej klasy hodowlę zarodową i fermę drobiu (produkcja jaj wylęgowych). Zwiększył o 50 % powierzchnię stawów rybnych i sześciokrotnie wydajność odłowów oraz wyhodował oryginalną rasę karpia osieckigo. Pochowany został w starym kościele p.w. św. Andrzeja w Osieku.

8.05.1701 r.
w Kętach urodził się Stanisław Józef Duńczewski herbu Krzywda syn wysokiego urzędnika celnego. Po ukończeniu studiów w Akademii Krakowskiej osiadł na stałe w Zamościu. Był autorem oraz wydawcą ukazującego się od 1725 r. popularnego i poczytnego „Kalendarza polskiego i ruskiego na Rok Pański od Narodzenia Chrystusowego ...”, jak również pracy kompilacyjnej „Herbarza wielu domów Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego”.

12.05.1945 r.
ukonstytuowała się pierwsza Miejska Rada Narodowa w Oświęcimiu złożona z przedstawicieli PPR-u, PPS-u, SD i Związków Zawodowych. Pierwszym przewodniczącym Rady został Julian Spisak.

15.05.1892 r.
uroczyście poświęcono figurę św. Jana Nepomucena, która stanęła na wysokim sześciobocznym postumencie w centrum oświęcimskiego Rynku Głównego. „Nepomuk” – patron od „wysokiej wody”, miał chronić miasto i tereny podmiejskie przed zalewami powodziowymi. Niepokorna Soła od wieków zagrażała okolicznym gospodarstwom. Dopiero w 1916 r. rozpoczęto budowę wałów ochronnych wzdłuż rzeki. Figura świętego została zniszczona przez Niemców przy przebudowie płyty Rynku Głównego w czasie II wojny światowej.

18.05.1944 r.
w czasie ataku na słynne wzgórze 593 w bitwie o Monte Cassino zginął oświęcimianin ppor. Edmund Wilkosz - wychowanek gimnazjum im. ks. St. Konarskiego, pasjonat harcerstwa (był komendantem hufca), a po klęsce wrześniowej żołnierz Brygady Strzelców Karpackich. Pochowany został na polskim cmentarzu wojskowym pod Monte Cassino.

21.05.1932 r.,br> z inicjatywy oświęcimskich harcerzy pochodzenia semickiego zorganizowano na boisku sportowym w Oświęcimiu zlot żydowskich drużyn skautowskich. Uczestniczyło w nim ok. 400 młodych ludzi z Małopolski i Górnego Śląska.

27.05.1462 r.
na zjeździe królów Polski i Czech w Głogowie podpisano traktat, na mocy którego monarcha czeski Jan z Podiebradu działając w imieniu własnym i stanów Korony Czeskiej zrzekł się praw do ziemi oświęcimskiej i zatorskiej. Mimo że od 1457 r. księstwo oświęcimskie było własnością króla Polski, dopiero po podpisaniu tego dokumentu wygasła jego zależność lenna od Czech.

28.05.1260 r.
ks. opolski Władysław udzielił zezwolenia benedyktynkom ze Staniątek k. Krakowa na osadzenie wsi Zator na prawie niemieckim. Klasztor ze Staniątek ok. 1239 r. otrzymał w darze od Klemensa Jaksy z Ruszczy herbu Gryf część Zatora, Smolice, Kęty i Graboszyce.

28.05.1474 r.
ziemia zatorska została podzielona wzdłuż rzeki Skawy między synów zmarłego ks. oświęcimskiego i zatorskiego Wacława I. Prawobrzeżną część księstwa otrzymali Kazimierz i Wacław II, a lewobrzeżną Janusz (Hanusz) i Władysław.

30.05.1945 r.
został oficjalnie przeprowadzony pierwszy powojenny wybór burmistrza Oświęcimia. Został nim bliski współpracownik dr. Wiktora Bałandy, PPS-owiec Marcin Krzemień, zwany często jego „adiutantem”.

31.05.1894 r.,br> podczas procesji ósmego dnia oktawy Bożego Ciała na ruinach kościoła pw. Św. Krzyża w Oświęcimiu ukazała się postać Matki Boskiej. Ponieważ świątynia ta i klasztor podominikański były własnością kupców żydowskich, dlatego z inicjatywy ks. proboszcza Andrzeja Knycza utworzony został komitet obywatelski, który miał się zająć wykupem pozostałości dawnego zespołu klasztornego.

31.05.1988 r.
w Oświęcimiu oddano do użytku most Jagielloński, drugą znajdującą się w granicach miasta, przeprawę drogową przez Sołę.

Opracował przewodnik terenowy i beskidzki

Leszek Żak

Oświęcim, 2005 r.