"Lepsze sto druhów niźli sto rubli w kalecie" (rosyjskie)
Gości on-line: 22    
 
  19 października 2017 - wschód: 7:10, zachód: 17:44
  Imieniny obchodzą: Piotr, Michał, Ziemowit
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli Kalendarium oświęcimskie - czerwiec

29.02.2008

 

 

1.06.1975 r.
w ramach podziału administracyjnego PRL-u zlikwidowano powiaty, w tym również oświęcimski. Większość terenów ziemi oświęcimskiej weszło w skład nowo utworzonego województwa bielskiego, natomiast miasto Brzeszcze i gminę Jawiszowice przyłączono do katowickiego. Oświęcim stał się drugim co do wielkości i znaczenia miastem w regionie nazwanym Podbeskidzie.

3.06.1312 r.
Mieszko I ks. cieszyński i pan na Oświęcimiu w dokumencie wydanym w Bielsku po słowach „ ... et dominus Osswetim” użył napisanego w nawiasie niemiecko brzmiącego zwrotu „Zu Auswintzen”. Prawdopodobnie termin ten używany przez osadników bądź kupców niemieckich stał się podstawą nazwania w późniejszych latach Oświęcimia – Auschwitz.

7.06.1979 r.
w czasie pierwszej pielgrzymki do Polski papież Jan Paweł II w homilii wygłoszonej podczas mszy świętej odprawianej na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady Auschwitz II – Birkenau wypowiedział pamiętne słowa „ Nie mogłem tutaj nie przybyć jako papież” oraz „Oświęcim jest rozrachunkiem z sumieniem ludzkości ... miejscem, którego nie można tylko zwiedzać. Trzeba przy odwiedzinach pomyśleć z lękiem o tym, gdzie leżą granice nienawiści”.

13(14).06.1565 r.
w Zatorze odbyła się pierwsza sesja sądu ziemskiego ustanowionego na prawie polskim dla byłych księstw oświęcimskiego i zatorskiego. Po zaprzysiężeniu sędziego, podsędka i pisarza odczytany został „Wtóry przywilej inkorporacyjny...” tych ziem do Korony Polskiej, a następnie zapisany w księdze ziemskiej.

14.06.1940 r.
z więzienia Gestapo w Tarnowie przybył do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz pierwszy transport 728 polskich więźniów politycznych skazanych za „działalność przeciwko III Rzeszy”. Ich przyjazd rozpoczął funkcjonowanie lagru, mimo że pierwsze numery w rejestracji obozowej otrzymało 30-tu kryminalistów niemieckich. Zostali oni przeniesieni tutaj miesiąc wcześniej z Sachsenhausen z przeznaczeniem na funkcyjnych (kapo).

18/19.06.1574 r.
po spaleniu mostu na Skawie k. Zatora i opóźnieniu pościgu panów polskich, król Henryk Walezy przybył w nocy do Oświęcimia, ostatniej warowni na południowo-zachodniej granicy Korony Polskiej. Prawdopodobnie zatrzymał się tutaj na nocleg. Pierwszy elekcyjny król polski wzgardził tronem Rzeczpospolitej Obojga Narodów i potajemnie uciekł do Francji.

20.06.1920 r.
zarejestrowane zostało Towarzystwo Sportowe „Soła”, jeden z najstarszych klubów piłkarskich w Polsce. Przez kilka początkowych lat prezesował mu burmistrz Oświęcimia mgr Roman Mayzel, natomiast pierwszym kapitanem drużyny biało-czerwonych (pasy poziome) został dr W. Wnęk. Popularni wtedy „Solarze” zapoczątkowali historię zorganizowanego sportu w grodzie nad Sołą.

20.06.1934 r.
w czasie obchodów 25-lecia kapłaństwa proboszcza oświęcimskiego ks. kanonika Jana Skarbka, Rada Miejska nadała mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Oświęcimia. W protokole zapisano: „Wiadomo jest całej Radzie, że jako obywatel nie uznaje różnic religijnych ani społecznych między obywatelami miasta, nigdy nie poskąpił swego trudu i wpływu, kiedy chodziło o dobro miasta”.

21.06.1816 r.
odbyła się publiczna licytacja kościoła i klasztoru o.o. Dominikanów w Oświęcimiu. Na podstawie dekretu cesarza Józefa II z 1782 r. oświęcimski klasztor został skasowany. Popadające w ruinę budowle podominikańskie z przyległymi dobrami zakupił proboszcz oświęcimski ks. infułat Idzi Russocki i przekazał je swojemu bratankowi Kajetanowi z Brzezia Russockiemu, byłemu adiutantowi Napoleona I.

22.06.1894 r.
Komitet Obywatelski, założony z inicjatywy proboszcza oświęcimskiego ks. prałata Andrzeja Knycza, wykupił od kupców żydowskich ruiny kaplicy św. Jacka.

23.06.1881 r.,br> w Oświęcimiu, w kamienicy Haberfelda wybuchł pożar, który w bardzo szybkim czasie rozprzestrzenił się zajmując sąsiednie kamienice oraz budynki. Pastwą płomieni padły zabudowania pn.- zach. części miasta, w tym: kościół parafialny, plebania, wikarówka, budynki szkolne i szpital.

24.06.1390 r.
w przysiółku między Malcem a Kętami urodził się Jan Wacięga, późniejszy św. Jan Kanty. Po ukończeniu studiów w Akademii Krakowskiej na wydziale nauk wyzwolonych (ok. 1421 r.) uzyskał święcenia kapłańskie. Przez 8 lat kierował szkołą Bożogrobców w Miechowie, a po uzyskaniu stopnia doktora został profesorem krakowskiej uczelni. Słynął z miłosierdzia i opieki nad ubogimi. Znaczną część życia poświęcił na przepisywanie traktatów teologicznych oraz filozoficznych, komentarzy do Starego i Nowego Testamentu, jak również pism Ojców Kościoła (do dziś zachowało się ok. 18.000 stron). Zmarł w 1473 r. Po beatyfikacji w 1680 r. jego relikwie przeniesiono do konfesji w kościele św. Anny w Krakowie. W 1767 r. został kanonizowany.

25.06.1447 r.
obecny na uroczystości koronacji Kazimierza Jagiellończyka ks. oświęcimski i zatorski Wacław poprosił króla o opiekę i połączenie z Koroną Polską całości swych ziem. Dokładnie dziewięć lat później, 25.06.1456 r., księstwo zatorskie zostało zhołdowane polskiemu monarsze.

26.06.1971 r.
jednostki Ochotniczej i Zakładowej Straży Pożarnej jako jedne z pierwszych brały udział przy gaszeniu wielkiego pożaru rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach. Z akcji tej nie powróciło dwóch oświęcimskich strażaków, zginęli na posterunku. Cześć ich pamięci.

27.06.1866 r.,br> wojska pruskie przekroczyły granicę na Wiśle w celu zajęcia dworca kolejowego w Oświęcimiu. W bitwach pod Rajskiem i przy obronie stacji Prusacy ponieśli klęskę i zostali zmuszeni do wycofania się za rzekę. W wyniku batalii zginęło 24 żołnierzy austriackich, w tym wielu narodowości polskiej. Zostali pochowani w kwaterze żołnierskiej na cmentarzu parafialnym w Oświęcimiu.

28.06.1345 r.
bp. krakowski Jan Grot rzucił klątwę kościelną (ekskomunikę) na ks. oświęcimskiego Jana I zw. Scholastykiem i (oraz) zagroził interdyktem (zakazem sprawowania kultu religijnego) w jego siedzibie – Oświęcimiu jeśli do 14 dni książę nie zwróci zagrabionych przez niego dóbr klasztoru mogilskiego i nie wypłaci odszkodowania. Groźba biskupia poskutkowała. Jednakże w niedługim czasie krewki książę najechał dobra innego klasztoru cysterskiego – w Rudzie. Tym razem arbitrem został sam papież Urban V.

29.06.1797 r.
w Kętach wybuchł pożar, który w ciągu kilku godzin rozprzestrzenił się na całe miasto. Pastwą płomieni padło 80% zabudowy.

29.06.1933 r.
w Oświęcimiu nad brzegiem Soły dokonano poświęcenia i otwarcia przystani kajakowej I Żeglarskiej Drużyny Harcerskiej im. Maurycego Beniowskiego. Oświęcimskie wodniactwo było dalej kontynuowane w okresie powojennym, m. in. z inicjatywy Jana Noworyty. Szkoda, że dziś mieszkańcy nie chcą powrócić do tej pięknej tradycji – do spływów kajakowych na Sole.

Opracował przewodnik terenowy i beskidzki

Leszek Żak

Oświęcim, 2005 r.