"Kto żyje bez dyscypliny, ten umiera bez echa" (węgierskie)
Gości on-line: 26    
 
  21 października 2017 - wschód: 7:14, zachód: 17:41
  Imieniny obchodzą: Urszula, Celina, Hilary
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli ''Oszpicin. Ocalić od zapomnienia.''

02.11.2008

 

 

"Walka z wiatrakami", to dla wielu najlepsze określenie dla pracy nad zmniejszeniem antysemityzmu. Uważają, że to tylko górnolotnie brzmiące słowa, mocno oderwane od rzeczywistości i realiów współczesnego świata. Ale co czyni tę „wojnę” przegraną? Właśnie taka postawa ludzi, którzy nawet nie próbują podjąć wyzwania, z góry skazując jakiekolwiek działanie na niepowodzenie. Na szczęście znaleźli się młodzi, pełni zapału i odwagi ludzie, uczniowie klasy trzeciej językowo-historycznej Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu, którzy wspólnie z rówieśnikami z Krakowa i Nowego Sącza wprowadzili słowa w czyn. Dzięki projektowi "Usłysz i zapamiętaj" autorstwa Bruno Vastmansa, dyrektora programowego Małopolskiego Towarzystwa Oświatowego w Nowym Sączu, Belga mieszkającego w Polsce, autora wielu podręczników do nauczania o stereotypach i tolerancji, udowodnili, że "chcieć to móc".

Pomysł tego projektu zrodził się w 2007 roku podczas realizacji poprzedniego przedsięwzięcia "Ja Wam Pokażę". Wówczas to, badając ślady obecności żydowskiej w dawnej Galicji, młodzież odkryła, jak niewiele z tych śladów i ludzi – świadków tamtych czasów - pozostało, szczególnie w Nowym Sączu i Oświęcimiu. Zrozumiała też, że jest to ostatni moment, by uchwycić historię żywą, mówioną. Nie trzeba więc było długo namawiać uczniów oświęcimskiego „Konara” do podjęcia nowego wyzwania. Celem przedsięwzięcia było badanie i poznanie kultury, tradycji i historii żydowskiej na własnym terenie. Tegoroczni maturzyści wraz z opiekunami projektu, Haliną i Wiesławem Świderskimi, zbierali materiały związane z życiem w przedwojennym Oświęcimiu. Stały się one podstawą filmu dokumentalnego "Oszpicin. Ocalić od zapomnienia", prezentacji multimedialnych oraz artykułów przybliżających odbiorcom codzienne życie ludności żydowskiej i polskiej w naszym mieście.

Licealiści wykorzystali relacje Polaków i Żydów, pamiętających jeszcze tamten świat. Nawiązali także korespondencję z żydowskimi mieszkańcami przedwojennego Oświęcimia: Tovą Berlinski, Leą Gleitman, Jerzym Feinerem, Wiktorem Zeew Borgerem, Lolą Bodner, Rozą Shoshaną Freilich, Aloną Frankel, Rachel Jakimowski, Henrykiem Schönkerem, Sabiną Rosenbach i Jacobem Hennenbergiem. Przesłane wspomnienia i zdjęcia okazały się bezcenne w realizacji projektu. Zebranie i opracowanie materiałów wymagało wielomiesięcznej, ciężkiej pracy i wielu poświęceń. Efekty mówią jednak same za siebie. Było warto.

Największym osiągnięciem jest film "Oszpicin. Ocalić od zapomnienia", który udało się zrealizować we współpracy z Centrum Żydowskim w Oświęcimiu, panem Mirosławem Ganobisem, kolekcjonerem pamiątek związanych z Oświęcimiem, oraz Telewizją Oświęcim. Twórcom dokumentu, państwu Halinie i Wiesławowi Świderskim oraz ich uczniom zależy, by ich dzieło dotarło do jak najszerszego kręgu odbiorców, m.in. uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, także spoza Oświęcimia.

Ten wyjątkowy film, pokazujący przedwojenny Oświęcim, o którym niewielu pamięta, a większość po prostu go nie zna, będzie można zobaczyć wkrótce w oświęcimskiej telewizji lokalnej oraz w 50 innych miastach w Polsce. Przekazany on zostanie także do Centrum Żydowskiego, Centrum Dialogu i Modlitwy, Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży, Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście przy Państwowym Muzeum Auschwitz – Birkenau w Oświęcimiu oraz wszystkich zainteresowanych instytucji. Autorzy filmu mają nadzieję, że uda się zrealizować także wersję z napisami w języku angielskim, co sprawi, że film będą mogli zobaczyć ludzie z różnych stron świata, większości którym Oświęcim kojarzy się wyłącznie z byłym obozem koncentracyjnym Auschwitz – Birkenau.

Dzięki finansowemu wsparciu Joods Humanitair Fonds z Holandii i Urzędu Miasta Nowy Sącz młodzież wraz z opiekunami uczestniczyła m.in. w warsztatach dziennikarskich, fotograficznych, wykładach pt. "Najnowsza historia żydowska" i "Jak młodzi Izraelici widzą Polskę" oraz debacie na temat stosunków polsko-żydowskich w latach 1944 – 1947” na podstawie książek "Strach" Jana Tomasza Grossa i "Po zagładzie" Marka Jana Chodkiewicza.

Wizyta w studiu TVP Kraków, na planie zdjęciowym programu W11 telewizji TVN i w studiu Radia Kraków wywarła na uczniach ogromne wrażenie. Uczniowie mieli także niepowtarzalną okazję spotkania z Bernardem Offenem, byłym jeńcem obozów koncentracyjnych, pisarzem i filmowcem, oraz panią Tanyą Segal z Towarzystwa Kultury Żydowskiej BEIT z Warszawy, jedyną kobietą rabin w Polsce.

Obecnie trwają już ostatnie prace nad wydaniem płyty DVD, która, oprócz filmu "Oszpicin. Ocalić od zapomnienia", będzie zawierać także materiały opracowane przez uczniów z Krakowa i Nowego Sącza. Ma ona nie tylko pokazać efekty rocznej pracy, dziedzictwo narodu żydowskiego na terenie trzech uczestniczących w projekcie miast, ale także zachęcić ludzi z całego kraju do podejmowania podobnych inicjatyw. Pozostaje mieć nadzieję, że uczestnicy projektu Usłysz i zapamiętaj nie będą osamotnieni w tego typu działaniach, ale że znajdą się inni, którzy pójdą w ich ślady.

Paulina Polanek
uczestniczka projektu "Usłysz i zapamietaj"