"Lepsze sto druhów niźli sto rubli w kalecie" (rosyjskie)
Gości on-line: 29    
 
  19 października 2017 - wschód: 7:10, zachód: 17:44
  Imieniny obchodzą: Piotr, Michał, Ziemowit
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli ''Miejsce zamieszkania: Ziemia Oświęcimska: przekleństwo, uśmiech losu, ...?''

08.02.2009

 

 

Dobiega końca projekt edukacyjny „Miejsce zamieszkania: Ziemia Oświęcimska: przekleństwo, uśmiech losu, ...?” realizowany przez uczniów klasy językowo-historycznej Liceum Ogólnokształcącego nr 1 im. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu pod kierunkiem nauczycieli Haliny i Wiesława Świderskich. Został on opracowany we współpracy z Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu.

Trwające dwa i pół roku przedsięwzięcie miało na celu nie tylko przybliżenie młodzieży historii miasta i Ziemi Oświęcimskiej - głównie współistnienia społeczności polskiej i żydowskiej w przed-wojennym Oświęcimiu oraz okresu okupacji hitlerowskiej i Holokaustu, ale także kształtowanie postaw takich jak dialog i tolerancja wobec przedstawicieli innych narodowości, wyznań i kultur oraz osób niepełnosprawnych. Ważne było także zapoznanie licealistów z różnymi aspektami życia w dzisiejszym Oświęcimiu i współczesnym świecie, wyrabianie w nich poczucia odpowiedzialności za siebie i innych, a także zachęcanie ich do działań o charakterze społecznym i doskonalenia umiejętności językowych.

Realizacja tego ogromnego projektu nie byłaby możliwa bez ścisłej współpracy z oświęcimskimi instytucjami: m. in. z Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście przy Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, Centrum Żydowskim, Międzynarodowym Domem Spotkań Młodzieży, Centrum Dialogu i Modlitwy, Urzędem Miasta, Archiwum Państwowym w Katowicach Oddział w Oświęcimiu, Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym oraz Stowarzyszeniem Romów w Polsce. Bardzo ważnym partnerem w realizacji tego przedsięwzięcia było także Małopolskie Towarzystwo Oświatowe z Nowego Sącza oraz osoby prywatne.

Początkowe wątpliwości i obawa młodzieży przed czymś zupełnie nowym i nieznanym szybko ustąpiły miejsca pewności, że to, co robią ma sens i jest warte poświęconego czasu. Licealistom do końca towarzyszyła już tylko wytrwałość i pracowitość. Osiągnięcie założonych celów było łatwiejsze dzięki wprowadzeniu różnorodnych form pracy, co podniosło atrakcyjność zajęć. Uczestniczyli więc w licznych wykładach, warsztatach, spotkaniach i wyjazdach, które dawały wiele satysfakcji, pomagały pogłębiać wiedzę, zdobywać nowe umiejętności i zaspokajać ciekawość. Aktywne zdobywanie wiedzy okazało się skuteczne.

Wiele miejsca w projekcie poświęcono historii byłego obozu KL Auschwitz-Birkenau. Młodzież uczestniczyła najpierw w zwiedzaniu studyjnym, potem w serii warsztatów, projekcji filmów i wykładów poruszających różną tematykę: Nazistowski plan rekonstrukcji miasta Oświęcim, Wysiedlenia ludności z Oświęcimia i okolicznych wsi w latach 1940 – 1941, Exodus wypędzonych, Zagłada europejskich Sinti i Romów, Zróżnicowana symbolika Auschwitz, Album z Auschwitz – historia jednego transportu, Los dzieci i matek w KL Auschwitz, Sztuka wobec śmierci – pamięci dzieci z Terezina, Los indywidualnych ofiar KL Auschwitz na podstawie dokumentów, relacji i fotografii obozowych, Ludzie dobrej woli, Auschwitz i Holokaust w sztuce filmowej. Zajęcia odbywały się także w Dziale Zbiorów, Archiwum i na wystawach narodowych (romskiej, polskiej, francuskiej, holenderskiej, belgijskiej, czeskiej i słowackiej). Uczestnicy projektu wynieśli z tych warsztatów naprawdę wiele.

Walka ze stereotypami to bardzo istotny element projektu. Udział w programie edukacyjnym „Moi dawni sąsiedzi”, przybliżającym żydowską historię miasta oraz informacje ogólne o kulturze, tradycji i religii Żydów, pełne emocji warsztaty o tolerancji, rozmowy ze Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata, Dni Izraela, tydzień filmowy Żydowskie motywy, warsztaty pisma hebrajskiego, spotkanie z zespołem Hamakor z Izraela w ramach koncertu chanukowego – to tylko niektóre wydarzenia z przebogatej oferty Centrum Żydowskiego dla tych młodych ludzi. Także dzięki wizycie w Stowarzyszeniu Romów Polskich udało się pokonać niewiedzę i nieznajomość obcych tradycji - głównych źródeł niechęci do mniejszości. Uczestnicy projektu nauczyli się tolerancji i wyrozumiałości.

Niezapomnianych i wyjątkowych wrażeń dostarczały uczniom spotkania z byłymi więźniami KL Auschwitz – Birkenau: Haliną Birenbaum, Augustem Kowalczykiem, Kazimierzem Smoleniem, Bernardem Offenem oraz, dziś już nieżyjącym, Henrykiem Mandelbaumem. Możliwość uczestnictwa w tych spotkaniach była bezcenna. Młodzież uświadomiła sobie, że jest ostatnim pokoleniem, które ma szansę usłyszeć historię z ust ludzi, którzy sami przeżyli to, o czym zwykle czytamy czy oglądamy na szklanym ekranie. Żadna książka czy film nie oddadzą prawdziwej atmosfery i uczuć, które towarzyszyły więźniom. Spotkania pokazały rzeczywiste oblicze obozu, dzięki nim licealiści poznali historię człowieka, a nie suche książkowe fakty.

Niezwykle cenne były także spotkania z panem Eugeniuszem Daczyńskim - świadkiem czasu, rodowitym oświęcimianinem, emerytowanym listonoszem Poczty Polskiej, księdzem Manfredem Deselaers, który przedstawił różne perspektywy postrzegania Auschwitz i Holokaustu: polską, niemiecką i żydowską, panem Mirosławem Ganobisem - miłośnikiem historii Ziemi Oświęcimskiej i kolekcjonerem pamiątek dotyczących Oświęcimia i Żydów oświęcimskich, panią Lucyną Filip - autorką książki „Żydzi w Oświęcimiu 1918-1941”, panem Leszkiem Żakiem – przewodnikiem po Oświęcimiu oraz panem Zeevem Baranem - konsulem honorowym RP w Jerozolimie.

Uczestnictwo w święcie języków obcych w Krakowie, licznych spotkaniach z młodzieżą niemiecką, żydowską z Izraela i USA, wymiana z Martin – Schongauer - Gymnasium w Breisach (Niemcy) a przy jej okazji wizyta w Parlamencie Europejskim w Strasburgu, spotkanie z amerykańską reżyserką filmu „Back to Gombin”, panią Minną Zielonką-Packer były okazją do zdobywania bezcennego doświadczenia i doskonalenia umiejętności językowych. Za sprawą tych spotkań młodzież z „Konara” uczyła się wyrozumiałości dla odmiennych poglądów ludzi z innych krajów. Z innego rodzaju odmiennością spotykali się w czasie kontaktów z młodzieżą niepełnosprawną z Niemiec. Wtedy uczyli się empatii i zrozumieli, co naprawdę jest ważne w życiu.

Wielkim i niezapomnianym przeżyciem był udział w Marszu Żywych w kwietniu 2007 roku. Wśród tysiąca flag powiewały również te, niesione przez reprezentantów Liceum Konarskiego. Włączyli się oni również w inne przedsięwzięcia na terenie miasta, jak np. obchody 63. rocznicy wyzwolenia obozu KL Auschwitz – Birkenau, odbywającej się pod hasłem „Utracone rodziny” i 64.- „Usłyszeć każde słowo, żadnego nie zapomnieć”, której współgospodarzem było Liceum im. St. Konarskiego. Uczestnicy projektu czuli się wyróżnieni, że w trakcie tej uroczystości mogli przyjąć przesłania byłych więźniów Auschwitz. Obecni byli także przy otwarciu wystawy „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” czy uroczystości „Pamiętamy” w Centrum Żydowskim z okazji rocznicy deportacji Żydów oświęcimskich.

Wraz z młodzieżą z Krakowa i Nowego Sącza uczniowie klasy językowo-historycznej brali udział w dwóch innych, szczególnie ważnych projektach: „Ja Wam pokażę” oraz „Usłysz i zapamiętaj”, poświęconych historii, kulturze i religii żydowskiej na terenach dawnej Galicji, dzisiejszej Małopolski. Projekty te powstały z inicjatywy pana Bruna Vastmansa z Małopolskiego Towarzystwa Oświatowego w Nowym Sączu i były realizowane przy wsparciu finansowym Joods Humanitair Fonds. Rezultatem pierwszego z nich była broszura oraz prezentacje multimedialne dla rówieśników, dokumentujące działania uczestników projektu podejmowane w poszukiwaniu śladów obecności żydowskiej w miejscu ich zamieszkania. Na zakończenie drugiego, we współpracy z Centrum Żydowskim, panem Mirosławem Ganobisem i TV Oświęcim, powstał film „Oszpicin. Ocalić od zapomnienia”, według scenariusza i w reżyserii Haliny i Wiesława Świderskich, opowiadający o wspólnym życiu żydowskich i polskich mieszkańców przedwojennego Oświęcimia.

Dwa i pół roku minęło niezwykle szybko. Licealiści przeżywali zarówno wzloty jak i upadki. Te ostatnie nie załamały ich, przeciwnie, motywowały do dalszej, jeszcze wytrwalszej pracy. Satysfakcja i sukces, jaki niewątpliwie osiągnęli, rekompensują wszystkie trudne chwile. Młodzi ludzie podkreślają, że udział w projekcie wniósł wiele nowego w ich życie. Uczestnicząc w nim zdobyli bezcenne doświadczenia i ogrom wiedzy. Pokazali, że chcieć to móc, i że cele, które dla wielu są nierealne, można osiągnąć dzięki dobrej woli, konsekwencji i wytężonej pracy. Najważniejsze to nie poddawać się i nie tracić wiary w sukces.

Paulina Polanek – uczestniczka projektu

Współpraca: Halina i Wiesław Świderscy