"Lepsze sto druhów niźli sto rubli w kalecie" (rosyjskie)
Gości on-line: 26    
 
  19 października 2017 - wschód: 7:10, zachód: 17:44
  Imieniny obchodzą: Piotr, Michał, Ziemowit
pokaż wszystkie

Spotkania z Klio ... czyli Obozowa tablica

25.05.2010

 

 

Ostatnio prowadzone były bardzo intensywne działania, mające na celu uchronienie przed zalaniem terenów byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz II-Birkenau w Brzezince. Niewiele brakowało, aby wezbrane wody Wisły, płynącej w sąsiedztwie Miejsca Pamięci, pokonały zabezpieczenia.

Wały wiślane, stanowiące te zabezpieczenia, w czasach istnienia KL Auschwitz były położone na terenie gospodarczych interesów obozu (Interessgebiet), który stanowił jego zaplecze gospodarcze. Na tym terenie w morderczych warunkach pracowali więźniowie, a jego właściwe wykorzystanie leżało w gestii komendanta obozu. Odpowiadał on na tym obszarze nie tylko za prawidłową gospodarkę gruntami, lecz również zasobami wodnymi.

Władze obozowe miały świadomość zagrożenia tego terenu przez wezbrane wody Wisły. Zapewne zajmowano się także prawidłowym stanem oraz ochroną wałów wiślanych, o czym może świadczyć fakt, że polecono, aby umieszczać na nich tablice z zakazem „Reiten – Fahren Weiden auf den Dammen streng verboten. Der Lagerkommandant” (Jeżdżenie i wypas na wałach surowo wzbronione. Komendant obozu).

Jedna z takich tablic zachowała się i jest przechowywana w Zbiorach Muzeum Auschwitz-Birkenau. Została ona znaleziona w 1970 r. na terenie Harmęż. Miejscem jej znalezienia był strych domu, którego właścicielem przed wojną był Juliusz Psota. Ta drewniana tablica o rozmiarze 70 x 49 cm jest pomalowana na biało, natomiast napis stanowią litery, wykonane czarną farbą.

W czasie istnienia KL Auschwitz w Harmężach znajdował jego podobóz, zlokalizowany głównie w przedwojennym budynku szkolnym. Komando więźniarskie rybaków z tego podobozu, umieszczone było w domu wspomnianego Juliusza Psoty. Zajmowało się ono gospodarką stawów rybnych, rozciągających się od jednego z przysiółków w Brzeszczach, aż po Pławy. Był to obszar o powierzchni 380 hektarów.

Adam Cyra