"Mądrość karmi, lenistwo głodzi" (mongolskie)
Gości on-line: 26    
 
  21 września 2017 - wschód: 6:27, zachód: 18:44
  Imieniny obchodzą: Hipolit, Mateusz, Daria


wszystkie aktualności

Zmarł dr Wincenty Galica (1916-2010)

 
 
 
 
[25.05.2010] W dniu 21 maja 2010 r. w Zakopanem zmarł doktor Wincenty Galica, lekarz, kurier tatrzański, więzień Auschwitz, Mauthausen-Gusen i Sachsenhausen, honorowy obywatel Zakopanego. Utrzymywał kontakty z pracownikami i przewodnikami z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, spotykając się z nimi osobiście oraz przekazując im swoje wspomnienia i różne dokumenty, związane z jego wojennymi i okupacyjnymi przeżyciami. Miał 93 lata.

Wincenty Galica urodził się 29 października 1916 r. w Zakopanem. Szkołę powszechną ukończył w Poroninie, potem uczęszczał do gimnazjum w Zakopanem. Służbę wojskową odbył w latach 1938-1939 jako podchorąży w 4. Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie i w 1. Pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu,

Jako dowódca plutonu w 1. PSP uczestniczył w walkach we wrześniu 1939 r. m.in. pod górą Chełm koło Grybowa, w Krośnie, w sąsiedztwie Birczy Wielkiej i na Hołosku obok Brzuchowa, gdzie podczas szturmu został ranny odłamkiem granatu w prawe podudzie. W okolicach Lwowa został wzięty do niewoli sowieckiej w dniu 20 września 1939 r.

Po trzykrotnej ucieczce z niewoli sowieckiej wraz z sześcioma strzelcami podhalańskimi przekroczył San w dniu 25 września 1939 r. Sześć dni później w czasie obławy niemieckiej w lasach obok Grybowa dostał się do niewoli niemieckiej. Dwa tygodnie był przetrzymywany w prowizorycznym obozie jenieckim. W czasie transportu kolejowego z Grybowa do stalagu w Lamsdorf (Łambinowice) uciekł z wagonu kolejowego w okolicy Mszany Dolnej.

Od stycznia 1940 r. do sierpnia 1941 r działał w Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) na terenie Poronina i Zakopanego przy organizowaniu przerzutów ludzi przez Tatry na Węgry oraz jako łącznik dla kurierów tatrzańskich. Był także łącznikiem między Zakopanem a Krakowem i Warszawą.

W dniu 11 sierpnia 1941 r. aresztowało go gestapo w Poroninie i został osadzony w więzieniu „Palace” w Zakopanem, gdzie przeszedł brutalne śledztwo. Następnie przewieziono go do więzienia w Tarnowie, skąd został skierowany w dniu 24 marca 1942 r. do KL Auschwitz. Przybył do tego obozu w transporcie, który liczył 50 osób. Składał się on z 26 Polaków z więzienia w Tarnowie i 24 więźniów Żydów z getta w Krakowie. Obydwie grupy więźniów weszły razem do obozu, gdzie oznaczono ich numerami od 27120 do 27169. Wincenty Galica otrzymał numer obozowy 27164 i przydzielono go do komanda Buna-Werke, które zajmowało się budową zakładów Chemicznych IG Farben. Wkrótce zachorował i trafił do szpitala obozowego

W dniu 4 maja 1942 r., kiedy Wincenty Galica jako chory na tyfus przebywał w bloku szpitalnym nr 28, lekarz esesman wybrał go podczas selekcji chorych więźniów na zabicie w komorze gazowej. Życie uratowali mu wówczas polscy lekarze – więźniowie, pochodzący z Zakopanego: dr Jan Gadomski i dr Władysław Tondos, którzy wybronili go przed pójściem z wyselekcjonowanymi do komory gazowej.

W dniu 9 czerwca 1942 r. Galica został wywieziony z KL Auschwitz w transporcie, który liczył 1000 więźniów, do KL Mauthausen-Gusen, gdzie poddany został zabiegom pseudomedycznym. Później był więziony w KL Sachsenhausen, gdzie podczas ewakuacji tego obozu wyzwolili go w okolicach Schwerina żołnierze kanadyjscy w dniu 3 maja 1945 r.

Wrócił do Polski w 1946 r. i w latach 1946–1952 odbył studia lekarskie na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, a następnie na Akademii Medycznej w Krakowie. Pracował jako lekarz (internista i radiolog) m.in. w pogotowiu ratunkowym, a następnie w pracowni radiologicznej i później w szpitalu w Zakopanem. Zawodowo był czynny do 1984 r.

W latach 1993-94 przyczynił się do powstania Muzeum Męczeństwa w willi „Palace”, byłej siedzibie gestapo w Zakopanem. W 2001 r. przygotował prawie od nowa kolejną ekspozycję Muzeum „Palace” (poprzednią zniszczył były właściciel budynku). Wybitny działacz Związku Podhalan.

W uznaniu zasług otrzymał m.in.: Krzyż Walecznych, Krzyż Armii Krajowej, Medal Zwycięstwa i Wolności, Złoty Krzyż Zasługi, Odznakę „Za Zasługi dla Zakopanego”, Odznakę „Za Zasługi dla województwa nowosądeckiego”, Odznakę Zasłużonego Działacza Kultury, Złote Odznaki za Zasługi dla Związku Podhalan w Polsce i USA oraz tytuł honorowego członka Związku Podhalan.

Adam Cyra

 
 
   
Komentarze

 
 
treść komentarza

email/nick
Lista komentarzy:
Wpisał: Marek G. Data wpisu: 27-05-2010
Treść: Dzięki Adamie za ten tekst o doktorze Galicy. Ostatni z wielkich konspiratorów na Podhalu odszedł. Bywając w Zakopanem było nie do pomyslenia aby nie odwiedzić doktora. Wracały stare wspomnienia o tamtych strasznych czasach i o wspaniałych /w wiekszosci/ młodych ludziach, którzy oddali życie za Ojczyznę. Chylę czoła przed panem, panie doktorze. A tobie Adamie wielkie dzięki za pamięć o tych ludziach.